کپسول آتش نشانی یا خاموش کننده دستی  به وسیله ای گفته می شود که برای مبارزه با آتش سوزی در لحظات نخستین طراحی و ساخته شده است و با وزن های 1 تا ۱۴ کیلو گرم (یا لیتر) به گونه ای طراحی شده که یک فرد به راحتی توانایی حمل و استفاده از آن را داشته باشد.

کپسول آتش نشانی دارای محتویاتی شامل آب، گاز co2 و پودر خاموش کننده می باشد که به وسیله فشار از شیلنگ خارج می شود و موجب خاموش شدن آتش می شود. این کپسول ها که داشتن آنها در خانه،مجتمع های مسکونی، کارخانه ها و … الزامی می باشد بسته به مکان و نیاز دارای ابعاد مختلفی می باشند.

این کپسول ها دارای لوله و مخزن تحت فشاری هستند که با کشیدن ضامن فنری در جلوی لوله، خروجی آن از کپسول خارج می شود.

برای استفاده هرچه بهتر و کارامد از کپسول آتشنشانی هنگام اطفاء حریق، باید به شکل مستقیم بر روی همه سوخت هدف گیری شود نه اینکه فقط بر روی شعله پاشیده شود.

نکته دیگی اینکه سرعت کپسول های اتشنشانی نسبت به سیستم اسپرینکلر بسیار بیشتر می باشد.

قیمت کپسول اتش نشانی چگونه است؟

قیمت کپسول آتشنشانی بسته به استفاده متفاوت است و به عواملی بستگی دارد که در زیر لیست شده اند:

  • محتویات پودر
  • ابعاد کپسول
  • برند کارخانه
  • نوع

کپسول آتش نشانی

انواع کپسول آتش نشانی شامل موارد زیر می باشد:

• کپسول اتشنشانی خودرو
• کپسول اتشنشانی بیورسال
• کپسول co2
• کپسول اتشنشانی فوم
• کپسول اتشنشانی آب و گاز

نوع دیگر تقسیم بندی براساس وزن می باشد که از این حیث کپسول اتشنشانی دارای انواع 1 کیلویی و 6 کیلویی و .. می باشد. کپسولهای 1 کیلویی کاربرد خانگی دارند و از کپسول های 6 کیلویی کوچکتر هستند. همچنین هر دو نوع دارای گواهی سیستم مدیریت کیفیت هستند که نشان دهنده کیفیت و مرغوب بودن آنهاست.

طبقه بندی خاموش کشنده های دستی از دیدگاه مواد اطفایی

خاموش کننده های دستی بر اساس ماده اطفایی درون خود به پنج دسته تقسیم می شوند که عبارتند از:
الف) خاموش کننده های محتوی آب، که بر سه نوع سودا اسیدآب و هوا و آب و گاز می باشند.
ب) خاموش کننده های مولد کف، که بر دو نوع خاموش کننده های کف شیمیایی و کف مکانیکی هستند.
ج) خاموش کننده های محتوی پودر، که به خاموش کننده های پودر و هوا و پودر و گاز تقسیم می شوند.
د) خاموش کننده های محتوی گاز دی اکسید کربن
ه )خاموش کننده های مواد هالوژنه

طبقه بندی خاموش کننده ها از دیدگاه کاربرد

توجه: برای اطفاء حریق های فلزات قابل اشتعال از پودر خشک شیمیایی استفاده می شود. در موزه ها و گالری های نقاشی از خاموش کننده های CO استفاده می شود.

طبقه بندی خاموش کشنده های دستی  از دیدگاه اندازه و ظرفیت

خاموش کننده ها از نظر تفاوت در اندازه و ظرفیت استاندارد خاصی را پیروی نمی کنند و هر کارخانه مطابق با سلیقه و درخواست مشتریان این دستگاه ها را تولید می نماید. بطور کلی خاموش کننده های دستی به انواعی اتلاق می شود که حداکثر ظرفیت آنها ۱۲کیلو گرم با ۱۴ لیتر و وزن کلی آنها بیشتر از ۲۳ کیلوگرم نباشد. انواع بزرگتر این وسایل بر روی چرخ با ارابه و پا خودرو قرار داده می شود و یا به صورت ثابت در اماکن نصب می شوند.

در جدول زیر می توانید انواع ضرفیت های کپسول های اتش نشانی را مشاهده کنید:

ضرورت استفاده از کپسول آتش نشانی

خاموش کردن آتش سوزی در لحظه های اولیه شروع آن برای جلو گیری از صدمات جانی و خسارات مالی اهمیت بسزایی دارد، چنانچه بتوان با وسیله ای مناسب و در کمترین زمان ممکن حریق را اطفاء کرده و از توسعه آن جلوگیری نمود، می توان از خسارت ها و زیان هایی که هر ساله طبق آمارهای موجود به اماکن مختلف وارد می شود جلوگیری کرد. برای این منظور شرکت ها و کارخانه های زیادی در اکثر کشورها اقدام به طراحی و ساخت وسایل مبارزه با حریق نموده اند، که یکی از این دستگاه ها، وسیله ای است که به طور خاص برای هدف فوق مورد استفاده قرار می گیرد؛ این دستگاهها را خاموش کننده دستی یا کپسول آتش نشانی گویند.

تجربه ثابت کرده که توانایی در استفاده صحیح از این وسایل و دستگاه ها در اطفای حریق بسیار موثر است و در صورتی که افراد توانایی کاربرد صحیح آنها را نداشته باشند اغلب با وجود دستگاه های خاموش کننده بسیار حریق از کنترل خارج شده و خسارات و زبان های فراوانی را باعث گردیده است.

روش کلی استفاده از یک کپسول آتش نشانی

برای استفاده هر چه بهتر از خاموش کننده های آتش نشانی باید ابتدا ضامن خاموش کننده را بکشید و اهرم آن را فشار داد. این اهرم یک میله را فشار می دهد تا شیر فنری را به پایین فشار دهد و مسیر خروجی را باز کند. سپس گاز فشرده شده بر اثر فشار کم محیط رها می شود. این کار سبب می شود که مواد موجود در خاموش کننده با نیروی زیادری از مخزن به دهانه خروجی منتقل شده و خارج شوند.

  • روش درست استفاده کردن از خاموش کننده این است که آن را مستقیما روی سوخت هدف گیری و روی تمامی سوخت پخش کنید. اگر فقط شعله ها را هدفگیری کنید نتیجه مطلوبی نمی گیرید.
  • از کپسول های آتش نشانی تنها در آتش سوزی های مختصر لحظات ابتدایی شروع حریق می توان بهره گرفت. زیرا حاوی مقدار کمی از مواد خاموش کننده آتش هستند. در آتش سوزی های بزرگتر نیاز به تجهیزات بزرگتری از قبیل کپسولهای آتش نشانی بزرگ (چرخدار) و یا ماشین آتش نشانی و افرادی متخصص است که بدانند هر آتشی باید به وسیله چه چیزی فرو نشانده شود.